Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thống kê

Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thống kê số 89/2015/QH13 nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý cho hoạt động thống kê nhà nước trong bối cảnh chuyển đổi số và sắp xếp tổ chức chính quyền địa phương theo mô hình hai cấp. Việc sửa đổi bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ với hệ thống pháp luật hiện hành và nâng cao chất lượng, tính khách quan, minh bạch và khả năng so sánh quốc tế của thông tin thống kê, đáp ứng yêu cầu cung cấp thông tin thống kê phục vụ lãnh đạo, quản lý, hoạch định chính sách.

Phạm vi và nội dung sửa đổi gồm 36 điều và bổ sung 2 điều mới (Điều 42b về chế độ báo cáo thống kê cấp tỉnh, cấp xã; Điều 51b về cơ sở dữ liệu thống kê quốc gia). Các sửa đổi tập trung vào bốn nhóm chính:

Nhóm các quy định liên quan đến tên gọi của bộ ngành, cơ quan, đơn vị, tổ chức thống kê nhà nước, tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp: Bãi bỏ cụm từ “cấp huyện”, thay thế cụm từ “cấp huyện” thành “cấp xã”, thay thế cụm từ “cấp huyện” thành “cấp cơ sở”, thay thế cụm từ “Bộ Kế hoạch và Đầu tư” bằng cụm từ “Bộ Tài chính”; Bãi bỏ cụm từ “Tòa án nhân dân cấp cao”, “Viện kiểm sát nhân dân cấp cao” tại Điều 14 Luật Thống kê và bổ sung tòa án nhân dân khu vực và viện kiểm sát nhân dân khu vực. Đồng thời bổ sung cơ quan chuyên môn thuộc ủy ban nhân dân cấp xã; Thay thế “Điều 16. Hệ thống thông tin thống kê cấp huyện” của Luật Thống kê bằng “Điều 16. Hệ thống thông tin thống kê cấp xã”;

Nhóm quy định về chuyên môn, nghiệp vụ thống kê: Sửa đổi, cập nhật các khái niệm, quy trình và chuẩn mực thống kê phù hợp thông lệ quốc tế;

Nhóm quy định về ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số: Tăng cường liên thông, tích hợp dữ liệu giữa hệ thống thống kê quốc gia và cơ sở dữ liệu của các bộ, ngành; bổ sung quy định về cơ sở dữ liệu thống kê quốc gia;

Nhóm quy định về phân cấp, phân quyền: Phân định rõ thẩm quyền giữa Thủ tướng Chính phủ, Bộ Tài chính và các cơ quan thống kê, tạo sự chủ động, linh hoạt trong quản lý.

Ngoài ra, dự thảo sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan đến thanh tra chuyên ngành thống kê, kiểm tra chuyên ngành thống kê.

Dự thảo Luật cũng nhấn mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số, thúc đẩy liên thông dữ liệu giữa hệ thống thống kê quốc gia với cơ sở dữ liệu dân cư và các bộ, ngành; bảo đảm an toàn, bảo mật và độ tin cậy của thông tin. Bên cạnh đó, việc quy định chế độ báo cáo thống kê cấp tỉnh, cấp xã giúp hoàn thiện chuỗi dữ liệu thống kê từ cơ sở đến trung ương, phục vụ đánh giá phát triển kinh tế - xã hội, điều hành chính sách vĩ mô và hội nhập quốc tế.